Chiếc ấn vàng triều Nguyễn do vua Bảo Đại bàn giao cho chính quyền Cách mạng trong lễ thoái vị năm 1945 được đấu giá với giá khởi điểm từ 2-3 triệu Euro.
Ấn vàng nặng gần 11kg
Phiên đấu giá được tổ chức bởi nhà đấu giá MILLON vào 11h ngày 31.10.2022 (giờ Paris).
Theo thông tin chính thức của MILLON – hãng đấu giá ra đời từ năm 1928, có trụ sở chính tại Paris và các chi nhánh ở Nice (Pháp) và Brussels (Bỉ), thì đợt này MILLON sẽ đưa ra đấu giá 329 cổ vật, trong đó có cổ vật của nhà Nguyễn (1802-1945).
Đó là một ấn vàng đúc năm 1823 triều Minh Mạng (1820-1841). Thông tin trên website của MILLON như sau: Ấn vàng (lô số 101/329) cao 10,4 cm, mặt ấn hình vuông (13,8 x 13,7 cm), nặng 10,78 kg. Quai ấn đúc hình một con rồng uốn khúc, đầu ngẩng cao, mắt nhìn về phía trước, tư thế vững vàng; trán rồng có khắc chữ 王 (vương: vua), vây lưng và đuôi rồng dựng đứng, vây đuôi uốn cong về phía trước, bốn chân rồng đúc rõ năm móng.
Mặt trên của ấn, ở hai bên quai ấn, có khắc chìm hai dòng chữ: 明命肆年貳月初肆日吉時 鑄造 (Minh Mạng tứ niên nhị nguyệt sơ tứ nhật cát thời chú tạo: Đúc vào giờ tốt ngày mồng 4 tháng 2 năm Minh Mạng thứ 4) và 拾成黃金重貳佰捌拾兩玖錢貳分 (Thập thành hoàng kim trọng nhị bách thập lạng cửu tiền nhị phân: làm bằng vàng, nặng 280 lạng 9 chỉ 2 phân).
Mặt dưới của ấn khắc nổi bốn chữ triện: 皇帝之寶 (Hoàng đế chi bảo: Báu vật của hoàng đế).
Ấn vua Bảo Đại bàn giao trong lễ thoái vị
Nhà nghiên cứu cổ vật, TS Trần Đức Anh Sơn (Đại học Đông Á), người từng có nhiều năm làm Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế cho biết: “Với tôi, thông tin đấu giá hai cổ vật nói trên là tin “động trời”, bởi chiếc ấn mà MILLON đang rao bán là một bảo vật của nhà Nguyễn và là một vật chứng lịch sử rất quan trọng đối với lịch sử Việt Nam thời hiện đại.
Vật chứng đó, cùng với thanh bảo kiếm của vua Khải Định, đã được vị hoàng đế cuối cùng của vương triều Nguyễn là Bảo Đại, trao cho đại diện của Việt Minh là ông Trần Huy Liệu vào chiều ngày 30.8.1945 tại lầu Ngũ Phụng trên Ngọ Môn (Hoàng Thành Huế), cùng với lời phát biểu nổi tiếng “Trẫm muốn được làm dân một nước tự do, hơn làm vua một nước nô lệ”, tuyên cáo chấm dứt chế độ quân chủ ở Việt Nam”.
Chiếc ấn này, sau nhiều lần thất lạc và lưu lạc với nhiều lý do khác nhau, sau đó đã trở thành tài sản riêng của cựu hoàng Bảo Đại khi ông sống ở Pháp.
Năm 1972, cựu hoàng Bảo Đại kết hôn với bà Monique Baudot, người Pháp. Trước khi qua đời vào tháng 8.1997, cựu hoàng để lại di chúc, trao quyền thừa kế toàn bộ tài sản của ông ở Pháp, trong đó có kim ấn Hoàng đế chi bảo cho bà Monique Baudot, người được cựu hoàng “ban” cho tước hiệu La Princesse Vinh Thuy (sau khi cựu hoàng qua đời thì bà đổi thành L’Impératrice Thai Phuong).
“Bà Monique Baudot qua đời vào năm 2021, nên có lẽ giờ là thời điểm thích hợp để những người thừa kế tài sản của bà, mang kim ấn Hoàng đế chi bảo và bát vàng Khải Định niên tạo nhờ MILLON đem bán đấu giá”, TS Trần Đức Anh Sơn nhận xét.