Ngày 26.12, tại Đình Hội Xá (Long Biên, Hà Nội) đã diễn ra Lễ phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian năm 2022 cho nghệ nhân đoàn hát múa Ải Lao.
Buổi lễ có sự tham dự của GS.TS Lê Hồng Lý (Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam), PGS.TS Bùi Thị Thanh Mai (Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam), TS Nguyễn Thanh Ngân (Trung tâm nghiên cứu và phát huy di sản văn hóa),…
Phát biểu tại buổi lễ, Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Trọng Hinh (Trưởng đoàn Ải Lao) cho biết: “Hát múa Ải Lao là một nghệ thuật trình diễn dân gian được thực hiện để hát thờ Thánh Gióng. Hát múa Ải Lao được duy trì, trao truyền từ nhiều đời nay, chứa đựng những giá trị về lịch sử, nghệ thuật, tâm linh và xã hội”.
Nhân dịp này, Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam đã phong tặng danh hiệu nghệ nhân dân gian và trao tặng Kỉ niệm chương Vì sự nghiệp văn nghệ dân gian cho 4 nghệ nhân, gồm: Ông Nguyễn Văn Lũy (1922), ông Nguyễn Văn Giang (1932), ông Nguyễn Bá Trản (1948), ông Ngô Văn Nhịp (1955).
Cụ Nguyễn Bá Trản, một trong những nghệ nhân được phong tặng nghệ nhân dân gian chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên Đoàn hát múa Ải Lao có 4 nghệ nhân được phong tặng nghệ nhân dân gian. Trong 4 nghệ nhân được phong tặng nghệ nhân dân gian có cụ Nguyễn Văn Lũy (hiện hơn 100 tuổi) với hơn 80 năm cống hiến và truyền dạy.
Đây là sự động viên khích lệ cũng là trách nhiệm to lớn của Đoàn đối với việc truyền lửa cho thế hệ mai sau, để loại hình nghệ thuật này ngày càng phát triển và lan rộng”.
Cũng tại buổi lễ, GS.TS Lê Hồng Lý nhận định: “Hát Ải Lao đến nay đã được khôi phục, có thể khai thác phát triển văn hóa du lịch. Bên cạnh đến thăm những khu sinh thái, các tour có thể đưa khách du lịch đến thăm Đền Gióng sau đó đến Hội Xá nghe các cụ trình diễn Ải Lao”.
Ngày nay, hát múa Ải Lao là một phần không thể thiếu của Hội Gióng ở Phù Đổng, được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Năm 2016, hát múa Ải Lao được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.